Laxárdalsheiði

Staðsetning:	Frá Klukkufelli í Reykhólasveit að Þverárvirkjun við Hólmavík
Nánar:	Af Vestfjarðavegi (60) miðja vegu milli Gillastaða og Klukkufells að vegamótum við Djúpveg (61) neðan við Þverárvirkjun sunnan við Hólmavík
Hnattstaða:	Upphaf:              N65°31,77 – V22°01,83 Endi vegarslóða: N65°36,84 – V21°54,42 Punktur 1:          N65°38,29 – V21°52,21 Punktur 2:          N65°40,16 – V21°45,26 Lok:                   N65°41,13 – V21°40,84
Hæð y. sjó:	61 m við upphaf, 590 m hæst, 14 m við lok => Hækkun 529 m, lækkun 576 m, nettólækkun 47 m
Vegalengd:	26,45 km
Tími:	3:31:57 klst
Meðalhraði:	7,49 km/klst (8:01 mín/km)
Dags.:	28. júní 2008, (kl. 10.08)
Hlaupafélagar:	Birkir Stefánsson og Ingimundur Grétarsson

Fróðleikur um leiðina:

Laxárdalsheiði er vestust þriggja heiðarvega sem liggja nánast samsíða yfir fjalllendið milli Reykhólasveitar og Steingrímsfjarðar. Syðst er Tröllatunguheiði, en Bæjardalsheiði í miðið. Norðurhluti þeirrar síðarnefndu er reyndar nokkurn veginn í vegstæði Arnkötludalsvegar, sem ætlunin er að opna fyrir umferð á árinu 2009. Bílvegur er yfir Tröllatunguheiði, en Bæjardalsheiði og enn frekar Laxárdalsheiði hafa löngum verið farnar á hestum og eru einkar vel kunnugar smölum á þessum slóðum.

Lagt er á Laxárdalsheiði að sunnanverðu um það bil miðja vegu milli bæjanna Gillastaða og Klukkufells í Reykhólasveit. Fyrri helmingur leiðarinnar fylgir greinilegum vegarslóða yfir Gillastaðafell og áfram upp að Miðheiðarborg. Þess er rétt að geta, til að fyrirbyggja misskilning, að samnefndar hæðir er einnig að finna á Tröllatunguheiði og Bæjardalsheiði. Fjórða Miðheiðarborgin á svæðinu er litlu vestar, við Vaðalfjallaheiði og Kollabúðaheiði. Frá þeirri Miðheiðarborg sem hér um ræðir liggur leiðin niður Húsadal sunnan við Þiðriksvallavatn í Steingrímsfirði, framhjá Þverárvirkjun og niður virkjunarveginn þar til komið er á Djúpveg (61) rúmum kílómetra sunnan Hólmavíkur.

Ferðasagan:  

Veðurspáin fyrir þennan dag var ekki sérlega hagstæð, útlit fyrir norðan stinningskalda, skúrir og kulda. Þetta gekk líka nokkurn veginn eftir. Um morguninn keyrði Björk okkur hlauparana þrjá frá Hólmavík suður yfir Tröllatunguheiði og að rásmarkinu í Reykhólasveit. Þaðan lögðum við á heiðina sæmilega búnir, rétt upp úr kl. 10.

Allt að verða tilbúið fyrir Laxárdalsheiðina. F.v.: Stefán, Ingimundur og Birkir. (Ljósm. Björk)

Hópmynd áður en lagt var af stað. Eins og sjá má hefst leiðin á greinilegum vegarslóða. (Ljósm. Björk)

Það fór ekkert á milli mála í upphafi að við myndum þurfa að glíma við töluverðan mótvind á leiðinni. Í þokkabót var hitastigið lágt, eða um 6°C á láglendi. Leiðin var hins vegar greið, því að úr Reykhólasveitinni liggur allgreiðfær vegarslóði upp á háheiðina. Við fórum þó ekki hratt yfir, því að allt var þetta heldur á fótinn. Leiðin lá um sæmilega gróin melholt, en eftir því sem ofar dró varð gróðurinn fábreyttari. Efst á heiðinni er nær engan gróður að sjá.

Birkir og Ingimundur komnir u.þ.b. 3 km áleiðis upp á Laxárdalsheiði. Þarna liggur leiðin upp með gljúfri Geitár. Geitafell í baksýn.

Eftir svo sem 6 km var haft á orði, að nú hlytum við að vera farnir að nálgast hæstu hæðir, en eftir á að hyggja var leiðin upp aðeins tæplega hálfnuð. Brekkurnar eru nefnilega býsna drjúgar. Þar við bættist að annað slagið gengu skúrir yfir, sem nægðu til þess að bleyta vel í hlaupafötunum. Tiltækir hanskar og húfur voru því veidd upp úr bakpokum.

Eftir 10 km yfirferð og 400 m hækkun sýndi klukkan 1:22 klst., sem telja má þokkalegt í þetta miklum halla. Norðanáttin hélt sínu striki, og þarna var kuldinn farinn að segja dálítið til sín. Fingur voru orðnir loppnir, enda skúrirnar farnar að breytast í slydduél. Áfram var þó haldið, enda rösk hreyfing eina leiðin til að halda á sér hita.

Vegarslóðinn endaði þegar um það bil 12 km voru að baki. Þarna sýndi hæðarmælirinn 562 m, en samt var toppnum ekki alveg náð. Áfram héldum við nokkurn veginn í sömu stefnu og fyrr, með vindinn beint í fangið. Stundum var ekki alveg ljóst hvert halda skyldi, en vörður vísuðu leiðina í grófum dráttum. GPS-tæknin var einnig til taks. Skyggnið á háheiðinni var ekki mikið og umhverfið allt fremur grátt og guggið í norðanáttinni. Enn átti veðrið þó eftir að herða og næstu tvo kílómetrana þurfti virkilega að bíta á jaxlinn. Snjór var aðeins tekinn að setjast framan á hlauparana og áveðurs á steina í auðninni.

Birkir og Ingimundur berjast á móti norðanáttinni efst á Laxárdalsheiði, í um 540 m hæð yfir sjó með 12,5 km að baki. Þarna var Ingimundur búinn að taka af sér rennblauta og ískalda hanska (úr gerviefni) og kvað skárra að vera berhentur. Eins og sjá má fremst á myndinni var snjór tekinn að setjast áveðurs á steina.

Þegar um 14 km voru að baki fór loks að halla heldur undan fæti. Að sama skapi fór landslag að breytast, því að nú fór að sjást í gil og gljúfur sem greinilega víkkuðu til norðurs. Fyrr en varði grilltum við í Þiðriksvallavatn og grónar hlíðar Húsadals tóku við af auðninni. Víðast hvar mátti greina slóða, fjárgötur eða vörðubrot sem vísuðu veginn, en annars héldum við okkur ofarlega í hæðunum sem skilja að Húsadal og Þiðriksvallavatn, Húsadalsmegin. Studdumst líka við gps-punkta, sem höfðu verið skráðir áður en lagt var í hann, (sjá fremst í þessari frásögn).

Birkir og Ingimundur komnir vel niður í hlíðar Húsadals, nákvæmlega 3 klst. að baki og líklega 22,6 km.

Áfram héldum við á ská niður hlíðar Húsadals. Þarna mátti víða greina slóð eftir hesta, en þess á milli týndum við leiðinni og hlupum áfram um vel gróna lyngmóa, þar sem fara þurfti að öllu með gát til að missa ekki fótanna. Fyrr en varði vorum við komnir til byggða. Fyrsta merkið um það var bíll sem beið okkar á vegarslóða í hlíðum Húsadals, uppi undir svonefndu Kotskarði. Þar voru komin Björk og pabbi hennar að fylgjast með hvernig gengi. Eftir þetta var eftirleikurinn auðveldur, enda bílvegur það sem eftir var, fyrst síðasta spölinn niður Húsadal, yfir þurran farveg Þverár við Þverárvirkjun og áfram niður virkjunarveginn að vegamótunum við Djúpveg. Ferðin var á enda og mælirinn sýndi 26,45 km. Kuldinn var að mestu gleymdur, enda lét hann undan síga eftir því sem við lækkuðum okkur í brekkunum.

Komnir á leiðarenda við vegamót Djúpvegar og afleggjarans að Þverárvirkjun. (Rauði liturinn á grasinu er tæknilegs eðlis en ekki raunverulegur). (Ljósm. Björk).

Þennan dag stóðu Hamingjudagar sem hæst á Hólmavík. Því urðum við sammála um að bæta við okkur skokki þennan spöl sem eftir var til bæjarins, nánar tiltekið 2,5 km að félagsheimilinu, en þangað höfðu hátíðarhöldin verið færð vegna veðurs. Síðan beið eftir okkur kjötsúpa að hætti Bjarkar - og síðan heiti potturinn í sundlauginni. Hvort tveggja var afar vel þegið eftir hálfgerða vosbúð á Laxárdalsheiðinni.

Nesti og annar búnaður:

Að þessu sinni var nestið mitt eingöngu orkugel og vatn, nánar tiltekið þrjú bréf af geli og rúmlega hálfur lítri af vatni. Þetta dugði vel, enda sviti í lágmarki í kuldanum. Ég var klæddur í síðar hlaupabuxur, langerma ullarbol, tvo stutterma hlaupaboli þar utan yfir og loks léttan langerma stakk og vindjakka. Hafði rauða ullarhanska á höndum alla leið og setti upp lambhúshettu úr hlauparaefni þegar bleytan og kuldinn ágerðist á heiðinni sunnanverðri. Þessi klæðnaður dugði nokkurn veginn, en þó var ég orðinn krókloppinn á fingrum efst á heiðinni og með munnherkjur. Efri hluti líkamans var vel heitur í ullinni allan tímann. Á fótum hafði ég utanvegahlaupaskó af Salomon gerð, sem þarna voru í sinni fyrstu alvöruferð. Skórnir reyndust vel, en voru í kaldara lagi. Það vill til að í þessum skóm er einkar rúmt um tærnar, þannig að ég gat hreyft þær og hitað á hlaupunum. Skórnir eru ekki með vatnsvörn og blotna því fljótt í gegn.

Lokaorð:

Laxárdalsheiðin hentar ágætlega til hlaupa. Leiðin er greið og auðrötuð víðast hvar, brekkur drjúgar en hvergi snarbrattar. Óhætt er að mæla með leiðinni fyrir útivistarfólk, en gott væri að lenda í betra veðri en raunin varð þennan dag. Við þessar aðstæður verður ferðin erfið og menn ofkólna fljótt ef hægir á yfirferðinni. 

Helstu heimildir:

Helgi M. Arngrímsson: Vestfirðir og Dalir 6 - Útivera. Göngu- og reiðleiðakort. Ferðamálasamtök Vestfjarða 2007.

Skýringar

Til baka í yfirlit

Síðast uppfært:  28. júlí 2011