Sjálfbær þróun

Sjálfbær þróun, eða Sustainable Development, eins og hugtakið nefnist á ensku, er venjulega skilgreind sem „þróun sem gerir okkur kleift að mæta þörfum okkar, án þess að stefna í voða möguleikum komandi kynslóða á að mæta þörfum sínum”. Hér er með öðrum orðum átt við þróun sem getur haldið áfram, þ.e.a.s. þróun sem er „gerð til að endast“. 

   Skilgreiningin hér að framan er ættuð úr svonefndri Brundtlandskýrslu, sem birt var árið 1987 í bókinni Sameiginleg framtíð vor. Skýrslan var afrakstur alþjóðlegrar nefndar sem Gro Harlem Brundtland, þáverandi forsætisráðherra Noregs, veitti forstöðu en hlutverk nefndarinnar var fara yfir stöðu umhverfismála í heiminum og gera tillögur um aðgerðir til að sporna gegn ofnýtingu og hnignun náttúruauðlinda, sem ella myndi fyrirsjáanlega koma niður á velferð mannkynsins.

   Hugmyndin um sjálfbæra þróun felur ekki í sér kröfu um skilyrðislausa vernd náttúrunnar, heldur snýst málið einfaldlega um velferð komandi kynslóða. Til langs tíma hlýtur velferð að byggjast á samspili og jafnvægi náttúrulegra, efnahagslegra og félagslegra þátta. Þannig munu komandi kynslóðir ekki lifa góðu lífi, nema þær búi við nægjanlegt félagslegt réttlæti og fjárhagsleg velsæld getur heldur ekki staðið lengi, ef hún hefur í för með sér eyðileggingu þeirra náttúruauðlinda sem velsældin byggir á. Þegar lagt er á ráðin um aðgerðir til að tryggja velferð komandi kynslóða, er því óhjákvæmilegt að líta samtímis til náttúrulegra, efnahagslegra og félagslegra þátta. Þetta er það sem átt er við þegar talað er um þrjár stoðir sjálfbærrar þróunar. Ef einhver þessara þriggja stoða er veikburða eða ekki til staðar, halda hinar tvær ekki til lengdar.

   Eins og ráða má af umfjölluninni um stoðirnar þrjár hér að framan, felur sjálfbær þróun í sér kröfu um heildarsýn. Á sama hátt kallar þessi hugmyndafræði á að horft sé fram í tímann en ekki aðeins einblínt á daginn í dag. Loks dugar skammt að einbeita sér aðeins að staðbundnum vandamálum, því að vandamál í öðrum heimshlutum eða á heimsvísu geta gert að engu vonir um velferð til framtíðar í tilteknu landi eða tilteknu héraði.

Ítarefni:

http://www.samband.is/dagskra21/template1.asp?Id=748&sid=133